کتابداران علیه سرقت علمی

 

 

کتابداران علیه سرقت علمی: آموزش اخلاق پژوهش و استناد در کتابخانه‌های دانشگاهی
 
نویسندگان: دکتر مریم صراف‌زاده – امیرحسین رجب‌زاده عصارها



هدف: این پژوهش با هدف بررسی جایگاه و نقش کتابخانه‌ها و کتابداران، به ویژه کتابخانه‌های دانشگاهی، در جلوگیری از ارتکاب سرقت علمی و ترویج اخلاق پژوهش انجام شده است.

روش: با استفاده از روش کتابخانه‌‌ای، متون مربوط به نقش کتابداران و کتابخانه‌های دانشگاهی در آموزش اخلاق نگارش و پژوهش مورد بررسی قرار گرفت.

یافته‌ها: اخلاق پژوهش و نگارش از دیرباز یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های آموزشی در کتابخانه‌های دانشگاهی بوده است که با آموزش استناد شروع شده و امروزه ابعاد گسترده‌ای یافته و موارد ذیل را در برمی‌گیرد: راهنماهای مربوط به سبک‌‌‌‌های مختلف استناد، سرقت علمی آگاهانه و ناآگاهانه، پیامدهای سرقت علمی، ابزارهای استناد در پایگاه‌های اطلاعاتی، مثال‌هایی از سرقت علمی و مثال‌های واقعی از سرقت علمی، سیاست‌های دانشگاه یا موسسه مربوطه در قبال سرقت علمی، ارزیابی وب‌گاه‌ها، چگونگی نگارش نقل قول غیرمستقیم و خلاصه‌‌نویسی از مطالب دیگران، ابزارهای استناد آنلاین

نتیجه: به نظر می‌رسد مهم‌ترین نقش کتابخانه دانشگاهی می‌تواند آشنا ساختن پژوهشگران با تعاریف و مصادیق کژ رفتارهای پژوهشی باشد. آموزش اخلاق پژوهش، آموزش استناددهی، کمک در جستجو و تشخیص منابع، آموزش ابزارهای استناددهی، بهره‌گیری از نرم‌افزارهای مشابه‌یاب، آموزش شناسایی منابع و مجلات معتبر و نامعتبر، تعریف و تبیین مفهوم نویسندگی و آموزش اخلاق حرفه‌ای می‌تواند از دیگر برنامه‌های کتابخانه‌ها و کتابداران برای کمک به پرورش و گسترش اخلاق پژوهش و پیشگیری از ارتکاب انواع کژ رفتاری‌های پژوهشی باشد. با در نظر گرفتن آمار بالای سرقت علمی در کشورمان و با توجه به این­که پژوهش­ها نشان داده است که آموزش می‌تواند در اجتناب از سرقت علمی مؤثر باشد، کتابداران و کتابخانه‌ها باید فعالانه در جبهه مبارزه با بدرفتاری‌های پژوهشی فعالیت کنند.





پرینت
تمام حقوق این اثر برای شرکت مهندسی ارتباطات پیام مشرق و نرم افزار کتابخانه 2.0 ثنا محفوظ می باشد.